انواع قلاویز چیست؟ (معرفی و کارکرد انواع قلاویز)
قلاویزها در اندازهها و نوعهای مختلفی وجود دارند که فرقی نمیکند که استفاده شما در کارگاه و کارخانهها باشد یا در خانه از آنها استفاده کنید. با قلاویزها میتوانید به آسانی باعث ایجاد رزوه در اجسام فلزی و چوبی شوید فقط کافیست قلاویز مناسب با کار خود را انتخاب کنید. در این مقاله از سایان اوج پارس با انواع قلاویز بیشتر آشنا خواهید شد.
قلاویز چیست و چه کاربردی دارد؟
قلاویز ابزاری است که برای ایجاد و یا اصلاح رزوه (پیچ) در داخل مواد مختلف، به ویژه فلزات استفاده میشود. قلاویزها بهصورت دستی و ماشینی وجود دارند. این ابزار معمولا به صورت یک میله با نوک تیز ساخته شده است که دارای شیارهای خاصی برای برش رزوهها است. استفاده از قلاویز برای ایجاد رزوههای داخلی در سوراخ ها، تعمیر پیچهای آسیب دیده یا ایجاد اتصالات محکم در ساخت و سازها و ماشین آلات بسیار رایج است. قلاویزها معمولا به همراه ابزار دیگری به نام مهره گیر استفاده میشوند که برای ایجاد رزوههای خارجی بر روی میلهها و قطعات دیگر به کار میروند. بیشتر بخوانید: حدیده کاری چیست؟ (انواع حدیده و کاربرد آنها)انواع قلاویز دستی
- پیشرو (قلاویز دستی اول): اولین قلاویزی که در فرایند رزوهکاری که با پخ بسیار کم عمق در قلاویزکاری دستی استفاده میشود. دارای دندانههای پهنتر و با زاویه بیشتری نسبت به قلاویزهای دیگر هستند و در نهایت وظیفه آن ایجاد سوراخ اولیه و برداشتن مقدار زیادی از مواد است.
- میان رو (قلاویز دستی وسط): بعد از قلاویز پیشرو، از قلاویز میان رو استفاده میشود. این قلاویز دندههایی با زاویه کمتر و عمق بیشتری نسبت به قلاویز پیشرو دارد. وظیفه آن ایجاد عمق مناسب برای رزوه و آمادهسازی سوراخ برای قلاویز پسرو است. این قلاویز با پخ عمیق که 3 تا 5 دنده اولیه آن کامل نیست، به همین دلیل برای ایجاد رزوه به نیروی بیشتری برای چرخش نیاز دارند.
- پس رو (قلاویزتکمیلی): آخرین قلاویزی است که در فرایند رزوهکاری استفاده میشود. دندههای این قلاویز ظریفتر و با زاویه کمتری نسبت به قلاویزهای دیگر هستند. وظیفه آن ایجاد یک رزوه دقیق و پرداخت نهایی سوراخ است. قلاویز پس رو با دندانههای برش کامل که میتواند تا انتهای یک سوراخ کور را هم رزوه کند. این قلاویزها قسمت پخ اولیه ندارند و در آخرین مرحله از قلاویزکاری دستی استفاده میشوند.
| عنوان | قلاویز پیشرو | قلاویز میان رو | قلاویز پس رو |
| تعداد خط روی بدنه | 1 خط | 2 خط | بدون خط |
| میزان پیشروی در سوراخ | 50 درصد | 30 درصد | 20 درصد |
انواع قلاویز ماشینی
- قلاویز ماشینی ساده: این نوع قلاویز دارای یک سری دنده است و برای ایجاد رزوههای ساده استفاده میشود. برای رزوه زنی حفره از قبل ایجاد شده کاملا دقیق و «سوراخ ته باز» استفاده میگردد. این مته قلاویز برای سوراخ ته بسته مناسب نیست.
- قلاویز ماشینی ترکیبی: این قلاویزها دارای دو یا چند سری دنده با زاویههای مختلف هستند و برای ایجاد رزوههای پیچیدهتر و دقیقتر به کار میروند. مته قلاویز نوک تیز ماشینی بسیار شبیه به نوع ساده است اما با نوک تیز و گرد شده ارائه میشود. این مدل برای نفوذ توسط دریل قلاویز زن در تمام حفرههای غیر دقیق کاربرد داشته و تنها در سوراخ ته باز مفید خواهد بود.
- قلاویز ماشینی فرمدار: این قلاویزها دارای دندههایی با شکل خاص هستند و برای ایجاد رزوههای غیر استاندارد و خاص استفاده میشوند. مدل قلاویز مارپیچ ماشینی Spiral Flute Tap Bit برخلاف 2 مدل قبلی، با آج هایی شبیه به یک مته معمولی و به صورت شیار مارپیچ درشت و ریز ساخته میشود. مته قلاویز ماشینی برای قلاویز کردن در فلزات و در «سوراخ ته بسته» گزینه مناسبی بوده و میتواند براده فلز را حین رزوه زدن از قطعه کار خارج کند.
انواع قلاویز ماشینی بر اساس جنس
- قلاویز ماشینی فولادی: این نوع قلاویز از فولادهای آلیاژی با سختی بالا ساخته شده و برای کار با مواد سخت و مقاوم مناسب است.
- قلاویز ماشینی کاربیدی: این قلاویزها از جنس کاربید تنگستن هستند و دارای عمر مفید بسیار بالایی هستند.
